fizjomaster@fizjomaster.com

Kategorie
fizjomaster

Terapia wisceralna i masaż brzucha – czy to dla Ciebie?

Terapia trzewi z jednej strony jest jedną z nowszych metod pracy z ciałem człowieka cały czas odkrywaną i badaną, wzbogaconą o doniesienia ze świata nauki: biochemii, fizjologii i neurologii; zaś z drugiej strony znana już jest od wieków i używana przez nasze poprzednie pokolenia jako metoda komplementarna w procesie leczenia, starosłowiańska medycyna.

Z której strony nie spojrzymy, faktem jest, że ruch jest podstawą wszelkiego życia. Od najmniejszych pojedynczych komórek po organizmy tak złożone jak nasze żyją wtedy gdy zachodzi w nich ruch i same mu podlegają.

Chcesz zgłębić tajnik tej formy terapii? Wbijaj: TU

Terapia trzewi – zasady pracy narządów trzewnych

Podstawową koncepcją, jaką zajmiemy się w dzisiejszym opracowaniu, jest ruch fizjologiczny narządów w naszym ciele, który możemy podzielić na dwa komponenty:

  • ruchomość
  • ruchliwość

Ruchomość (visceral mobility) jest odpowiedzią narządu na działanie na niego sił zewnętrznych. Głównym graczem jak się domyślacie, będzie tu przepona i jej rola w zachowaniu odpowiedniego ciśnienia.

Ruchliwość (visceral motility) jest ruchem wewnętrznym (samoczynnym) narządów. Jest to ruch niezależny narządu, powolny i o małej amplitudzie wykonywany zazwyczaj przez narząd w około 7 – 8 cyklach na minutę. Każdy cykl składa się z dwóch faz:

1) fazy expir – gdzie narząd migruje w kierunku linii pośrodkowej.

2) fazy inspir – gdzie narząd oddala się od linii pośrodkowej.

Sam fakt motylności narządów jest wyczuwalny przez dobrze wyspecjalizowaną rękę terapeuty, a ruch narządów odzwierciedla jego embriologiczną podróż. Narządy od powstania ich zawiązków zaczynają migrować w swoje poszczególne miejsca, oddalając się od osi długiej ciała i też rotując względem swoich własnych osi. Motylność jest więc „pamięcią” o tym wydarzeniu w życiu narządu i wskazuje nam drogę od jego położenia embrionalnego po dzień dzisiejszy

Narządy jednak poruszają się w ściśle określonych obszarach względem siebie i są podtrzymywane przez określone układy pozwalające im na ten fizjologiczny ruch.

Do tych układów należą:

  • układ podwójnej warstwy
  • turgor
  • ciśnienie wewnątrz jam ciała

Osteopatia wisceralna – leczenie narządów wewnętrznych jest możliwe?

Każdy z narządów w mniejszym lub większym stopniu jest otoczony przez otrzewną, której warstwy stykają się ze sobą. Pomiędzy nimi znajduje się płyn surowiczy przez nie wytworzony i umożliwiający im ślizg względem siebie. Jednocześnie „zasysa” on obie błony surowicze względem siebie powodując efekt wzajemnego sklejenia się i utrzymywania w określonej pozycji.

Turgor z biologicznego punktu widzenia jest stanem napięcia ściany komórkowej w wyniku działania na nią ciśnienia hydrostatycznego wewnątrz komórki. Turgor poszczególnych narządów jest więc jego zdolnością do zajmowania jak największej przestrzeni dzięki elastyczności jego tkanek, objętości powietrza wewnątrz ich oraz reakcjom naczyniowym.

Każda jama w ciele ma dodatnie (jama brzuszna) lub ujemne (jama klatki piersiowej) ciśnienie. Ich wzajemna korelacja wpływa na ułożenia narządów wewnątrz jamy brzusznej. Ujemne ciśnienie wewnątrz klatki piersiowej powoduje „zassanie” narządów leżących tuż pod przeponą (np. wątroby) i warunkuje jej ułożenie wbrew sile grawitacji.

Poza wymienionymi wyżej trzema układami ważną rolę odrywają krezki czy sieci (większa i mniejsza) przy przytrzymaniu narządów w danym miejscu, ale też pozwalające im na ruchomość. O nich wspomnimy w dalszej części wpisu.

Terapia trzewna a otrzewna jamy brzusznej, jaka jest jej rola?

Otrzewna jest największą błoną surowiczą naszego ustroju wyściełającą jamę brzuszną i jamę miednicy od wewnątrz (otrzewna ścienna) oraz pokrywającą narządy jamy brzusznej (otrzewna trzewna).

Przestrzeń pomiędzy otrzewną ścienną i otrzewną trzewną nazywamy przestrzenią potencjalną (gdyż narządy ściśle do siebie przylegają) i zawiera ona nieznaczną ilość płynu surowiczego. Płyn ten zwilżając ściany narządów jamy brzusznej i miednicznej, umożliwia im ślizg względem siebie. 

Wiesz doskonale, że narządy wewnętrzne oddziaływują na narząd ruchu a zaburzenia napięć w okolicy jamy brzusznej wpłynie na ból pleców, masz to w gabinecie. Organy wewnętrzne i narządy klatki piersiowej wywierają na siebie olbrzymi wpływ, widziałeś skoliozę – to choroba układowa, wpływa na całe ciało, a szczególnie mocno prezentuje się w obrębie jamy brzusznej.

Przejście otrzewnej ściennej w otrzewną trzewną została nazwana krezką. Jest to po prostu podwójna blaszka otrzewnej. Krezka grzbietowa biegnie z grzbietowej ściany tułowia do cewy jelitowej, natomiast krezka brzuszna biegnie od cewy jelitowej do brzusznej ściany tułowia.

Przyczep krezki grzbietowej do tylnej ściany brzucha (krezka przechodzi w otrzewną ścienną) to nasada/korzeń krezki. Natomiast odcinki krezki (brzusznej i grzbietowej) to więzadła – podwójne blaszki otrzewnej dochodzące do narządu.

Funkcjonalna terapia trzewi, a więc o co chodzi?

Poszczególne narządy mogą być:

– całkowicie objęte otrzewną (wewnątrzotrzewnowe); posiadają krezkę i zachowują ruchomość.

– częściowo objęte otrzewną (zewnątrz otrzewnowe); nie posiadają krezki i są nieruchome lub zachowują bardzo małą ruchomość.

– wtórnie zewnątrz otrzewnowe.

  • Do wewnątrzotrzewnowych narządów zaliczamy: żołądek, jelito cienkie, część górna dwunastnicy (opuszka), wątroba, jelito ślepe, wyrostek robaczkowy, okrężnica poprzeczna, esica, górna część odbytnicy, śledziona, jajniki, ogon trzustki, jądra.
  • Do zewnątrz otrzewnowych zaliczamy: nerki i nadnercza.
  • Do wtórnie zewnątrz otrzewnowych zaliczamy: dwunastnicę i część okrężnicy.

Zaburzenia ruchomości i napięć pomiędzy narządami może negatywnie wpływać na zdrowie Twojego pacjenta, ból brzucha, zespół jelita drażliwego, refluks układu pokarmowego to tylko część problemów, jakie mogą pojawić się w Twoim gabinecie.

Niektóre odcinki krezki grzbietowej i brzusznej nazywane są więzadłami jednakże nie są to takie więzadła, jakie znamy z narządu ruchu. Są to zazwyczaj pojedyncze lub podwójne blaszki otrzewnej, które dochodzą do narządu i umocowują go oraz napinają się w czasie ruchu narządu (np. więzadło sierpowate czy wieńcowe wątroby).

Osteopatyczna diagnostyka a ruch narządów trzewnych, bezpieczeństwo pracy?

Diagnostyka trzewi, zwana także diagnostyką narządów wewnętrznych, polega na ocenie stanu narządów znajdujących się w jamie brzusznej. Proces ten obejmuje zarówno wywiad medyczny, jak i badania fizykalne oraz różnorodne testy diagnostyczne, takie jak badania laboratoryjne, obrazowe i endoskopowe. Warto tu zaznaczyć, że nie wszystko leży w naszych rękach :D. Nie bójcie się badać i sprawdzać pacjentów w porozumieniu z innymi specjalistami, to nie oznaka słabości a świadomości i dojrzałości terapeutycznej. Wśród kluczowych elementów diagnostyki leży zbieranie szczegółowych informacji od pacjenta dotyczących objawów, historii chorób, stylu życia oraz czynników ryzyka. Badanie fizykalne obejmuje palpację, osłuchiwanie oraz opukiwanie jamy brzusznej w celu wykrycia nieprawidłowości takich jak guzki, tkliwość, dźwięki perystaltyczne czy powiększenie narządów. W bardziej zaawansowanych problemach zajrzyj do środka z lekarzem:

  • Ultrasonografia
  • Tomografia komputerowa
  • Rezonans magnetyczny
  • Rentgenografia

Może być też konieczne wykonanie badań laboratoryjnych aby nie błądzić po omacku: analiza próbek krwi, moczu czy kału, która może dostarczyć informacji o funkcjonowaniu narządów, obecności stanów zapalnych, infekcji czy innych nieprawidłowości. A i zajrzeć do środka z góry i z dołu endoskopem nie zaszkodzi.

Ważnymi pojęciami przy analizie otrzewnej są sieć mniejsza i sieć większa.

  • Sieć mniejsza jest podwójną warstwą otrzewnej o różnej grubości (miejscami nawet prześwituje) położoną pomiędzy powierzchnią trzewną wątroby a powierzchnią żołądka – dwunastnicą, jako więzadło wątrobowo – dwunastnicze, sięgające do górnej części dwunastnicy.
  • Sieć większa jest fałdem otrzewnej zwisającym z krzywizny większej żołądka w dół przykrywającym pozostałą zawartość jamy brzusznej. Sięga praktycznie do spojenia łonowego a czasem i do miednicy mniejszej.

Praca, jaką wykonujemy na otrzewnej, jest pracą z poszczególnymi narządami i ich więzadłami jednakże jest również technika globalna dla niej – chcesz ją poznać?

Wpadaj na nasz kurs: TU

Terapia narządów wewnętrznych, znana również jako manipulacja trzewna, jest specjalistyczną formą terapii manualnej skoncentrowaną na leczeniu narządów wewnętrznych (trzewi) oraz struktur związanych z nimi. Głównym celem tej terapii jest poprawa funkcji narządów wewnętrznych, złagodzenie bólu oraz wsparcie ogólnego zdrowia i równowagi organizmu. Terapia wisceralna jest stosowana przez wykwalifikowanych terapeutów manualnych, osteopatów i fizjoterapeutów.

Kategorie
fizjomaster

Igłoterapia sucha – bezpieczeństwo stosowania dry needling przez fizjoterapeutów!

Igłowanie suchą igłą (DN) to technika terapeutyczna dostępna dla fizjoterapeutów na całym świecie. Wykorzystanie suchego igłowania obejmuje użycie cienkich, jednorazowych igieł w mięśniowo-powięziowe punkty spustowe i inne elementy tkanki łącznej. Jej głównym elementem działania jest leczenie bólu mięśniowego oraz poprawa funkcji. Zrobiliśmy dla Ciebie treściwy przegląd pod kątem zakresu bezpieczeństwa jej stosowania.

Efekty technik suchego igłowania a spastyczność?

Spastyczność jest częstym problemem u pacjentów po udarze mózgu. Charakteryzuje się ona zwiększonym napięciem i niekontrolowanymi skurczami mięśniowymi, co wpływa na jakość życia pacjentów, przynosząc im ból mięśni. W systematycznym przeglądzie literatury z 2023 roku przeanalizowano 25 badań dotyczących DN u pacjentów po udarze mózgu. W badaniach odnotowano jedynie sześć zgłoszonych działań niepożądanych, związanych z bólem w miejscu wkłucia oraz tymczasowym pogorszeniem samopoczucia. Nie zgłoszono żadnych ewentualnych zdarzeń, które mogłyby spowodować wystąpienie przeciwwskazania do stosowania DN u pacjentów, którzy otrzymywali leki przeciwzakrzepowe.

Korzyści z suchego igłowania i jego bezpieczeństwo w leczeniu bólu krzyża.

Ból krzyża (LBP) jest jednym z najczęstszych problemów bólowych naszych pacjentów, a suche igłowanie jest jedną z metod terapeutycznych, które są w jego leczeniu obecne. DN istotnie niweluje ból pochodzenia mięśniowego, przez rozluźnienie napiętych mięśni niwelując zespoły bólowe. DN może mieć zastosowanie jako terapia mięśniowo – powięziowa i terapia tkanek miękkich niosąc działania przeciwbólowe i zmniejszające napięcie w problemach z krążkiem międzykręgowym, urazami mięśniowymi odcinka Ls i pośladka lub przeciążeniem układu powięziowego.

Przegląd literatury z zakresu 16 RCT wykazał, iż, DN jest skuteczniejszy niż akupunktura w łagodzeniu bólu i poprawy funkcji bezpośrednio po zastosowaniu, w przypadku pozorowanego igłowania.

Kurs suchego igłowania

Zapraszamy Cię gorąco na kurs suchego igłowania, który oferujemy. Wprowadzi Cię on do świata akupunktura i pomoże nabyć niezbędne umiejętności do przeprowadzenia kompletnego zabiegu i wykluczenia przeciwwskazań. Pracuj z praktykami – Agnieszka Mikołajczak i Krzysztof Rujna to Twój świadomy wybór! 

Informacje TU 

Przeciwwskazania do suchego igłowania a ryzyko przekłucia nerki przy DN odcinka LS

Jednym z poważniejszych zagrożeń związanych z DN jest ryzyko przekłucia narządów wewnętrznych, w analizowanym przypadku nerki podczas igłoterapia w górnej części odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Igłowanie w tej strefie wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko wkłucia do jamy otrzewnowej oraz uszkodzenia narządu, jakim jest nerka.

Badania na zwłokach nieutrwalonych wykazało, że igłowanie w odległości większej niż 2,5 cm od wyrostka kolczystego L1 zwiększa ryzyko braku kontaktu z kością, co może być potencjalnie groźne. W tym miejscu używa się precyzyjnej palpacji, by wyeliminować zagrożenie wkłucia się do jam ciała bądź stosuje sono igłoterapię – wkłucie pod kontrolą USG. Jesteś zobowiązany do podjęcia działań ochronnych podczas stosowania tej aplikacji, aby uniknąć ryzyka związanego z pociągnięciem do odpowiedzialności.

Sucha igłoterapia (dry needling) jest techniką stosowaną przez fizjoterapeutów w celu zmniejszenia napięcia mięśniowego i poprawy funkcji mięśni. Pomimo licznych korzyści, istnieją pewne przeciwwskazania, które powinny być wzięte pod uwagę przed rozpoczęciem terapii. Poniżej przedstawiam Ci listę przeciwwskazań wraz z krótkim opisem wyjaśniającym zasadność każdego z nich: 1/ Infekcje i stany zapalne skóry – obecność infekcji skórnych, stanów zapalnych lub ran w okolicy, która ma być leczona, może prowadzić do dalszego rozprzestrzeniania się infekcji lub zwiększenia stanu zapalnego. Nakłuwanie igłą może wprowadzić bakterie do głębszych warstw tkanek, co zwiększa ryzyko infekcji. 2/ Zaburzenia krzepnięcia krwi – pacjenci z hemofilią lub innymi zaburzeniami krzepnięcia krwi, a także osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna), są narażeni na nadmierne krwawienia po nakłuciu. Nakłucie igłą może spowodować poważne krwawienie wewnętrzne u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, dlatego zawsze należy mieć tych pacjentów pod lupą. 3/ Alergie na materiały używane w igłowaniu – uczulenie na stal nierdzewną lub inne materiały, z których wykonane są igły. Kontakt z alergenem może wywołać reakcje alergiczne, w tym pokrzywkę, obrzęk lub bardziej poważne reakcje systemowe. 3/ Ciąża – stosowanie suchego igłowania w niektórych punktach akupunkturowych może wywołać skurcze macicy. Istnieje ryzyko wywołania przedwczesnego porodu lub poronienia. Zachowaj ostrożność. 4/ Obecność nowotworów – pacjenci z aktywnymi nowotworami, szczególnie w obszarze, który ma być leczony, powinni unikać suchego igłowania. Nie ma jednoznacznych dowodów na to, iż akupunktura w przypadku nowotworów i manipulacja tkankami może sprzyjać rozprzestrzenianiu się komórek nowotworowych ale zachowaj zdrowy rozsądek, nie sprawdzaj tego ! 5/ Poważne choroby układu sercowo-naczyniowego – osoby z niewydolnością serca, arytmiami, czy ciężką chorobą wieńcową powinny być ostrożne. Nakłuwanie może wywołać reakcje autonomiczne, które mogą wpłynąć na układ sercowo-naczyniowy. 6/ Pacjenci z ostrą psychozą lub ciężką nieleczoną chorobą psychiczną – osoby z niekontrolowanymi stanami psychicznymi mogą nie być w stanie tolerować procedury. Sucha igłoterapia wymaga współpracy pacjenta, a stany psychiczne mogą wpływać na zdolność pacjenta do spokojnego leżenia podczas zabiegu. 7/ Niedawne operacje w obszarze zabiegu – miejsca pooperacyjne mogą być wrażliwe i podatne na infekcje. Nakłuwanie może zakłócić proces gojenia i zwiększyć ryzyko powikłań. 8/ Pacjenci z niepełną świadomością lub komunikatywnością – osoby, które nie mogą w pełni komunikować swoich odczuć lub nie są świadome procedury. Ważne jest, aby pacjent mógł zgłaszać wszelkie nieprawidłowości lub dyskomfort podczas zabiegu. Powyższa lista przeciwwskazań powinna być zawsze brana pod uwagę przed rozpoczęciem terapii DN, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność zabiegu.

W Polsce nie ma obowiązku raportowania zdarzeń medycznych – efekty suchego igłowania punkty spustowe

Z punktu widzenia naszego rozwoju to duże niedopatrzenie i niedokładność. Zdawkowe dane z zakresu niepowodzeń przy DN oraz niespójność w ich raportowaniu stanowią istotne wyzwanie w zakresie bezpieczeństwa metody. Mnogość technik igłowania, zastosowania różnych długości igieł, a także różnych okresów zastosowania terapeutycznego mogą w istotny sposób utrudnić wiarygodną i rzetelną ocenę skutków naszych działań. Ważnym jest także cel terapii suchego igłowania. Przegląd 22 RCT wskazał, iż tylko dziewięć badań dokumentowało wystąpienie działań niepożądanych, a tylko pięć precyzyjnie opisało co zaszło. Większość z nich dotyczyła niewielkiego bólu w miejscu wkłucia, siniaków oraz czasowej sztywności i objawów bólowych. Żadne badanie nie zaznaczyło parametrów takich jak długość igły, kierunek wkłucia. W celu zapewnienia wyższej jakości badań oraz analizy działań związanych z bezpieczeństwem, konieczne jest przyjęcie ujednoliconej listy kontrolnej do ustalenia dawkowania DN oraz działań wykonawczych. Taka lista kontroli powinna zawierać szczegółowe informacje dotyczące techniki igłowania, rodzaj dostępu i liczby punktów wyzwalanych oraz czasu trwania sesji terapeutycznej.

Rola ultrasonografii w poprawie bezpieczeństwa DN

Ultrasonografia (USG) może zwrócić uwagę na bezpieczeństwo i obecne zastosowanie suchego igłowania, szczególnie w przypadku igłowania mięśni korpusu i klatki piersiowej. Technika ta pozwala na precyzyjne określenie głębokości co minimalizuje ryzyko wystąpienia odmy opłucnowej.

Badanie dotyczyło pomiaru odległości od skóry do żebra za pomocą USG. W tym badaniu, trzej badacze (jeden ekspert i dwóch fizjoterapeutów) ocenili 26 żołnierzy. Wiarygodność pomiaru była wysoka, z współczynnikiem korelacji (ICC) w zakresie od 0,92 do 0,98. Standardowy błąd pomiaru (SEM) nigdy nie przekroczył 10% odległości skóra-żebra. Wyniki te pozwalają stwierdzić, że technologia ultrasonograficzna może być standardowym rozszerzeniem bezpieczeństwa DN, szczególnie w następstwie podstawowej metody leczenia i igłoterapii korpusu.

Szkolenia z suchego igłowania

Większość szkoleń powinna dostarczyć Ci precyzyjnych informacji w zakresie bezpieczeństwa stosowania technik fizjoterapii inwazyjnej ale najbardziej polecamy nasze :D. Z ogromną przyjemnością zapraszamy Cię na specjalistyczne szkolenie – igłowanie suchą igłą , organizowane przez Fizjomaster.com. Szkolenie to dedykowane jest fizjoterapeutom, którzy pragną poszerzyć swoje umiejętności i wiedzę, wykorzystując nowoczesne metody terapeutyczne. Podczas szkolenia zostaniesz wprowadzony w świat praktyka, technika suchej igłoterapii, począwszy od jej historycznych korzeni, aż po współczesne zastosowania kliniczne redukujące ból mięśni poprzez rozluźnienie napiętych mięśni i struktur powięziowych. Poznasz mechanizmy działania suchego igłowania, które opierają się na najnowszych badaniach naukowych, oraz dowiesz się, jak technika ta może skutecznie wspomagać procesy leczenia różnych dolegliwości bólowych i mięśniowych. Nie zabraknie również omawiania konkretnych przypadków klinicznych, co umożliwi lepsze zrozumienie, jak igłowanie i jego działanie może być zintegrowane z innymi metodami terapeutycznymi stosowanymi w fizjoterapii. Igłowanie punktów spustowych nie będzie Ci obce. Wszystko to odbędzie się pod czujnym okiem doświadczonych instruktorów, którzy na co dzień praktykują tę metodę i posiadają bogate doświadczenie kliniczne. Po ukończeniu szkolenia otrzymasz certyfikat potwierdzający nabycie nowych umiejętności i wiedzy z zakresu jakim jest wykorzystanie suchego igłowania Jest to doskonała okazja do podniesienia kwalifikacji zawodowych, a także wzbogacenia swojej praktyki o skuteczne i nowoczesne narzędzie terapeutyczne.

Więcej informacji znajdziesz Tu 

Suche igłowanie jako metoda fizjoterapeutyczna służy do leczenia bólu mięśniowo-powięziowego, wpływa na poprawę parametrów biochemicznych w miejscu poddanym zabiegowi oraz zwiększenie zakresu ruchomości. W celu rozwoju tej formy terapii konieczne są badania z zastosowaniem precyzyjnej metodologii, aby dokładnie określić bezpieczeństwo i skuteczność DN. Standardowe metody raportowania (dawka, kąt wkłucia, ilość igieł, LTR itp.) mogą połączyć się z badaniami nad bezpieczeństwem pacjenta z zakresu weryfikacji ankietowej lub ultrasonograficznej. Fizjoterapeuci powinni w miarę możliwości stosować techniki pomocnicze, takie jak USG, aby minimalizować ryzyko i maksymalizować korzyści w procesie usprawniania pacjenta.

Kategorie
fizjomaster

Rola Ego w pracy terapeuty – Interdyscyplinarne Podejście do Zdrowia

Fizjoterapia jako interdyscyplinarna dziedzina medycyny wymaga od specjalistów nie tylko szerokiej wiedzy teoretycznej i praktycznej, ale również umiejętności psychologicznych. Jednym z kluczowych elementów wpływających na jakość pracy fizjoterapeuty jest jego ego. W kontekście psychologicznym i filozoficznym ego odnosi się do tożsamości jednostki, jej świadomości i poczucia własnej wartości. W pracy fizjoterapeuty ego odgrywa istotną rolę, balansując między pragnieniem osiągnięcia sukcesu a logiką i obiektywizmem w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

Freudowskie teorie: ID, Ego i Superego

Zanim przejdziemy do roli ego w fizjoterapii, warto przyjrzeć się klasycznej teorii psychoanalizy Sigmunda Freuda, która dzieli ludzką psychikę na trzy części: ID, Ego i Superego.

  1. ID to pierwotna część psychiki, kierująca się zasadą przyjemności i pragnieniem natychmiastowego zaspokojenia potrzeb. W kontekście fizjoterapii ID mogłoby manifestować się jako natychmiastowe pragnienie osiągnięcia rezultatów bez względu na długoterminowe konsekwencje.
  2. Superego to wewnętrzny głos moralny, reprezentujący normy społeczne i wartości. Dla fizjoterapeuty Superego może stanowić źródło etycznych standardów pracy, przypominając o obowiązku postępowania zgodnie z najlepszymi praktykami i dobrostanem pacjenta.
  3. Ego pełni rolę pośrednika między impulsami ID, a restrykcjami Superego, kierując się zasadą rzeczywistości. Ego stara się zaspokoić pragnienia ID w sposób akceptowalny społecznie i realistyczny.

Ego jako kompromis między pragnieniem a logiką

Z punktu widzenia filozofii ego jest postrzegane jako kompromis między pragnieniem a logiką. Pragnienia kierujące nas ku osiąganiu celów mogą być motorem napędowym w pracy zawodowej. Fizjoterapeuci często mają silne pragnienie pomagania innym, co stanowi fundament ich motywacji. Jednocześnie logiczne podejście do diagnozowania i leczenia pacjentów jest niezbędne dla skuteczności terapii. Balansowanie tych dwóch aspektów – pragnienia i logiki – jest kluczowe w pracy fizjoterapeuty.

Pragnienie w pracy fizjoterapeuty

Pragnienie w kontekście pracy fizjoterapeuty odnosi się do motywacji wewnętrznej i chęci niesienia pomocy pacjentom. Jest to często powód, dla którego wiele osób wybiera tę ścieżkę zawodową. Silne pragnienie poprawy zdrowia pacjentów może prowadzić do większego zaangażowania i poświęcenia. Fizjoterapeuta, który kieruje się pragnieniem osiągnięcia pozytywnych rezultatów, może być wytrwalszy w poszukiwaniu skutecznych metod leczenia oraz bardziej empatyczny wobec swoich pacjentów. Jednak nadmierne pragnienie może prowadzić do wyzwań. Może powodować presję, stres oraz ryzyko wypalenia zawodowego. Fizjoterapeuci muszą umieć rozpoznawać granice swoich możliwości oraz realistycznie oceniać sytuacje pacjentów, aby unikać nadmiernego obciążenia psychicznego.

Logika w pracy fizjoterapeuty

Logika jest niezbędnym narzędziem w podejmowaniu decyzji terapeutycznych. Obejmuje ona analizę objawów, wybór odpowiednich metod leczenia oraz ocenę skuteczności terapii. Logiczne myślenie pozwala fizjoterapeutom na podejmowanie decyzji opartych na dowodach naukowych, co jest kluczowe dla zapewnienia wysokiej jakości opieki zdrowotnej. Logika w pracy fizjoterapeuty jest również związana z umiejętnością oceny ryzyka i korzyści każdej interwencji terapeutycznej. Dzięki temu fizjoterapeuci mogą unikać działań, które mogłyby zaszkodzić pacjentowi, oraz skupiać się na metodach, które mają największe prawdopodobieństwo przyniesienia pozytywnych rezultatów.

Ego w praktyce fizjoterapeutycznej

Ego fizjoterapeuty jest mediatorem między pragnieniem a logiką. Z jednej strony ego motywuje do działania i osiągania celów zawodowych, z drugiej – kształtuje zdolność do obiektywnego analizowania sytuacji. Fizjoterapeuta z dobrze ukształtowanym ego potrafi zrównoważyć te dwa aspekty, co przekłada się na lepsze wyniki terapii i zadowolenie pacjentów. W praktyce oznacza to, że fizjoterapeuci powinni dążyć do samorozwoju, zarówno w kontekście zawodowym, jak i osobistym. Wzmacnianie własnej tożsamości, rozwijanie empatii oraz umiejętności logicznego myślenia są kluczowe dla osiągnięcia harmonii między pragnieniem a logiką w procesie leczenia pacjenta. Regularne szkolenia, superwizje oraz refleksja nad własnymi doświadczeniami zawodowymi mogą pomóc w utrzymaniu tego balansu.

Rola ego w pracy fizjoterapeuty jest nieoceniona. Pomaga specjalistom w podejmowaniu decyzji, które są motywowane chęcią pomocy pacjentom i oparte na naukowych dowodach. Balansowanie tych dwóch aspektów jest kluczowe dla skuteczności terapii oraz satysfakcji zawodowej fizjoterapeuty. Dlatego warto poświęcać czas na rozwijanie zarówno umiejętności praktycznych, jak i aspektów psychologicznych, które wpływają na kształtowanie zdrowego i stabilnego ego. Ile razy słyszałeś, że ego jest największym wrogiem terapeuty? Teraz już wiesz dlaczego. Uważaj na nie i postępuj rozważnie.

Kategorie
fizjomaster

Czym jest podologia?

Podologia, znana również jako podiatria, jest stosunkowo młodą dziedziną medycyny, która koncentruje się na diagnostyce, leczeniu i pielęgnacji stóp. Ta interdyscyplinarna nauka obejmuje różne aspekty, takie jak osteologia, miologia, limfologia, dermatologia, flebologia, angiologia i biotribologia. Rozwój podologii został zainicjowany przez niemieckich pediciurystów, którzy pragnęli podnieść standardy swojej pracy i uniknąć poważnych komplikacji zdrowotnych związanych z niewłaściwą pielęgnacją stóp w gabinetach kosmetycznych.

Ortopodologia – specjalistyczna gałąź podologii

Ortopodologia to wyspecjalizowana dziedzina podologii, która skupia się na problemach ortopedycznych stóp, takich jak deformacje, zaburzenia biomechaniczne i kinematyczne. Specjaliści w tej dziedzinie muszą posiadać głęboką wiedzę z zakresu anatomii, fizjologii i patologii kończyny dolnej oraz znać skuteczne metody diagnostyczne, by skutecznie leczyć pacjentów. Praca ortopodologa jest integralną częścią zespołu terapeutycznego w poradni chorób stopy, w skład którego wchodzą lekarze, fizjoterapeuci, dietetycy i inni specjaliści. Czy deformacja typu bunionette jest Ci znana?

Hallux Valgus – częsty problem ortopodologiczny w poradni chorób stopy

Jednym z najczęściej spotykanych problemów w ortopodologii jest haluks, znany również jako hallux valgus (HV). Jest to deformacja stopy charakteryzująca się bocznym odchyleniem zniekształcenia koślawego palucha oraz przyśrodkowym przemieszczeniem pierwszej kości śródstopia – waryzacją, co prowadzi do powstania charakterystycznego, bolesnego guzka (buniona) na przyśrodkowej stronie stawu śródstopno-paliczkowego Deformacja typu bunionette powoduje znaczne skrzywienie palucha, bywając przyczyną zniekształceń pozostałych palców, szczególnie palca II, który spychany przez paluch może przekształcić się w tzw. „palec młotkowaty” (znaczne wydłużenie palca II względem pozostałych palców stopy) Haluks powoduje ból, dyskomfort i trudności w chodzeniu oraz noszeniu. W dalszej kolejności dochodzi do zaburzenia biomechaniki i kinematyki stępu. Osłabiają się sklepienia stopy, a poruszanie się zostaje skutecznie utrudnione. Boli duży palec? Co robić?

Przyczyny powstawania palucha koślawego i jego diagnostyka

Etiologia HV jest wieloczynnikowa i obejmuje czynniki genetyczne, biomechaniczne, środowiskowe oraz choroby reumatyczne. Diagnostyka haluksa obejmuje wywiad medyczny, badanie fizykalne oraz badanie RTG, takie jak rentgenografia, ultrasonografia i rzadziej rezonans magnetyczny. Pośród zauważalnych objawów można dostrzec zapalenie stawów, obrzęk zapalny, ucisk nerwu czy nawet złamanie trzeszki. Czy można powstrzymać ból dużego palca u stopy? Pewnie, że tak!

Czytaj nasz artykuł – TU https://www.researchgate.net

Skuteczne metody leczenia zniekształcenia koślawego ścięgna palucha

Leczenie HV może być zachowawcze lub operacyjne, w zależności od stopnia deformacji i objawów klinicznych. Zawsze należy pamiętać, iż interwencja chirurgiczna jest ostatecznością i warto wpierw wykorzystać bogate zasoby mniej inwazyjnych form leczenia. Chcesz poznać skuteczne sposoby leczenia? Czytaj dalej!

Postępowanie zachowawcze – efekty leczenia palucha koślawego

  • Zmiana obuwia – wybierając buty, należy zwracać uwagę na szerokość przodu buta, elastyczność materiału, wsparcie łuku stopy, amortyzację podeszwy, możliwość regulacji zapięcia, wysokość obcasa oraz kształt czubka buta. W przypadku poważniejszych deformacji wskazane jest stosowanie specjalistycznego obuwia ortopedycznego i regularne konsultacje ze specjalistą, by zmniejszyć ból palucha koślawego.
  • Ortezy i wkładki ortopedyczne – ortezy i wkładki ortopedyczne są kluczowymi elementami w leczeniu HV. Ortezy pomagają zniwelować koślawość palucha, sprzyja to zmniejszeniu bólu i poprawie stabilizacji stopy. Wkładki ortopedyczne zapewniają wsparcie łuku stopy, amortyzację oraz poprawę biomechaniki chodu. Współpraca z podologiem lub ortopedą jest niezbędna do dobrania odpowiednich ortez i wkładek, które będą najlepiej odpowiadały indywidualnym potrzebom pacjenta. Regularne stosowanie tych środków może znacząco poprawić komfort życia i funkcjonowanie oraz redukcję bólu dużego palca i uzupełnić leczenie operacyjne haluksów.
  • Fizjoterapia – rehabilitacja przy HV jest kompleksowym podejściem obejmującym ćwiczenia rozciągające i wzmacniające, mobilizacje stawów, terapie manualne, elektroterapię, kinesiotaping oraz edukację pacjenta. Indywidualnie dostosowany plan terapeutyczny może znacząco poprawić jakość życia pacjenta, zmniejszając ból i dyskomfort, poprawiając funkcję stopy oraz spowalniając postęp deformacji. Regularne sesje z fizjoterapeutą oraz systematyczne wykonywanie zaleconych ćwiczeń są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych rezultatów.
  • Farmakoterapia – leki przeciwzapalne i przeciwbólowe przyniosą skuteczną, szybką pomoc w najostrzejszym okresie bólowym. Pamiętaj, ich nadużywanie może obrócić się przeciwko Tobie.

Korekcja chirurgiczna, czyli leczenie operacyjne haluksów

  • Osteotomia – zabieg korekcji ustawienia kości śródstopia. Osteotomia jest jedną z metod leczenia HV, zwłaszcza w przypadkach umiarkowanej lub ciężkiej deformacji. Wybór odpowiedniej techniki zależy od stopnia deformacji, stanu zdrowia pacjenta oraz doświadczenia chirurga. Przed podjęciem decyzji o operacji, ważne jest dokładne omówienie wszystkich aspektów zabiegu, potencjalnych ryzyk oraz oczekiwanych rezultatów z lekarzem specjalistą. Regularna rehabilitacja i przestrzeganie zaleceń pooperacyjnych są kluczowe dla uzyskania optymalnych wyników.
  • Arthrodesis – usztywnienie stawu śródstopno-paliczkowego. Artrodeza jest skuteczną metodą leczenia zaawansowanych przypadków HV, szczególnie w sytuacjach, gdzie występuje niestabilność stawów lub nawracające deformacje. Procedura polega na trwałym zespoleniu stawu, co stabilizuje stopę i eliminuje ból związany z ruchem w uszkodzonym stawie. Rekonwalescencja wymaga unieruchomienia, regularnych kontroli i rehabilitacji w celu przywrócenia pełnej funkcji stopy. Jak w przypadku każdej operacji, istnieje ryzyko komplikacji, które należy omówić z lekarzem przed podjęciem decyzji o zabiegu.
  • Resekcja guzka – usunięcie przerośniętego guzka kostnego. Resekcja guzka jest skuteczną metodą leczenia łagodnych do umiarkowanych przypadków HV, szczególnie gdy deformacja powoduje ból i dyskomfort. Zabieg ten polega na usunięciu nadmiaru kości i tkanek miękkich, co prowadzi do zmniejszenia guzka i poprawy estetyki stopy. Rekonwalescencja jest stosunkowo szybka, a pacjent może wrócić do normalnej aktywności w ciągu kilku tygodni, pod warunkiem przestrzegania zaleceń lekarskich. Jak każda procedura chirurgiczna, resekcja guzka wiąże się z pewnym ryzykiem komplikacji.
  • Zabiegi rekonstrukcyjne – korekcja tkanek miękkich. Proteza stawu MTP 1 jest skuteczną metodą leczenia zaawansowanych przypadków HV, szczególnie gdy towarzyszą im zmiany zwyrodnieniowe stawu. Zabieg polega na zastąpieniu uszkodzonego stawu sztucznym implantem, co ma na celu poprawę funkcji stawu i zmniejszenie bólu. Proces rekonwalescencji obejmuje unieruchomienie, regularne kontrole pooperacyjne oraz rehabilitację, mającą na celu przywrócenie pełnej funkcji stopy. Bo o stopę po operacji dbać trzeba, nie sądzisz? Pamiętaj, ze masz szukać rehabilitanta!

Ćwiczenia rehabilitacyjne w HV

Fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu haluksa. Techniki takie jak masaż tkanek głębokich, uwalnianie punktów spustowych, terapia falą uderzeniową i kinesiotaping są skuteczne w łagodzeniu bólu i poprawie funkcji stopy. Autoterapia, polegająca na regularnym wykonywaniu zaleconych ćwiczeń, jest niezbędna dla długotrwałego sukcesu terapii.

Zaopatrzenie ortopedyczne i podiatryczne

Odpowiednie zaopatrzenie ortopedyczne, takie jak żelowe osłony, kliny międzypalcowe, separatory, wkładki ortopedyczne, opaski korekcyjne i aparaty na haluksy, jest istotne w łagodzeniu dolegliwości i poprawie komfortu życia pacjentów.

A może chcesz się nauczyć jak pracować z takim pacjentem? Wbijaj TU https://wseit.edu.pl

Ortopodologia, jako specjalistyczna gałąź podologii, zajmuje się kompleksową opieką nad pacjentami z problemami ortopedycznymi stóp. Interdyscyplinarna współpraca specjalistów jest kluczowa dla skutecznego leczenia haluksa i innych deformacji stóp. Dzięki zaawansowanym technikom fizjoterapeutycznym i odpowiedniemu zaopatrzeniu ortopedycznemu pacjenci mogą osiągnąć znaczne złagodzenie objawów i poprawę jakości życia.

Kategorie
fizjomaster

Gdy łupie przy dupie? Zespół bólowy kręgosłupa L-S

Współcześnie, w kontekście dolegliwości bólowych kręgosłupa, dokładna diagnostyka jest kluczowa dla efektywnej fizjoterapii. Oczywiście jest to proces niezmiernie trudny i w warunkach ambulatoryjnych bardzo długi. Szczególnie w przypadku odcinka lędźwiowego (LS), który stanowi jedno z najczęstszych miejsc występowania bólu kręgosłupa, konieczne jest precyzyjne różnicowanie między różnymi źródłami bólu.

Różnicowanie dolegliwości bólowych kręgosłupa – kluczowa rola diagnostyki fizjoterapeutycznej

Diagnostyka fizjoterapeutyczna odcinka LS obejmuje kompleksowy proces oceny, który koncentruje się na identyfikacji czynników strukturalnych, biomechanicznych i neurofizjologicznych, mogących przyczyniać się do dolegliwości bólowych pacjenta. Istotne elementy tej diagnostyki to badanie palpacyjne, ocena zakresu ruchu, siły mięśniowej oraz testy neurodynamiczne, które pozwalają na identyfikację potencjalnych źródeł bólu.

Obrazowanie parametrów biomechanicznych a terapia manualna odcinek lędźwiowy

W celu oceny biomechanicznych czynników wpływających na dolegliwości bólowe kręgosłupa LS stosuje się zaawansowane techniki analizy parametrów biomechanicznych, takie jak analiza chodu, ocena postawy ciała czy analiza ruchu przestrzennego. Te metody pozwalają na identyfikację nieprawidłowych wzorców ruchowych i obciążeń biomechanicznych, które mogą przyczyniać się do wystąpienia bólu.

Rola testów neurodynamicznych – znajdź przyczyny bólu kręgosłupa lędźwiowego!

W diagnostyce bólu kręgosłupa LS, szczególnie w przypadku podejrzenia zespołu korzeniowego, stosuje się również zaawansowane testy neurodynamiczne. Te specjalistyczne testy pozwalają na ocenę ruchomości nerwów i ewentualne ograniczenia ich funkcjonowania, co może mieć istotne znaczenie w identyfikacji źródeł bólu. Pamiętaj, że w tym momencie diagnostyka i terapia są zawsze bardzo blisko siebie.

Obrazowanie medyczne, ból krzyża leczenie

W przypadku podejrzenia poważniejszych patologii strukturalnych, takich jak dyskopatia czy stenoza kanału kręgowego, istotne jest wykorzystanie badań obrazowych, takich jak rezonans magnetyczny (MRI) czy tomografia komputerowa (CT). Te zaawansowane techniki obrazowania pozwalają na dokładną wizualizację struktur anatomicznych kręgosłupa oraz ewentualnych zmian patologicznych. Warto także pamiętać, że przed pewnymi procedurami warto posłużyć się najprostszym zdjęciem RTG, pozwoli Ci to zachować bezpieczeństwo i wysoką skuteczność terapii.

Chcesz poznać manipulacje kręgosłupa? TU Kursy i warsztaty – Manipulacje i mobilizacje stawowe

Odcinek LS stanowi połączenie stabilności i mobilności, co sprawia, że jest szczególnie podatny na różnorodne patologie. Konotacje anatomiczne, takie jak dyskopatia, zwyrodnienia stawów, czy zmiany zwyrodnieniowe w stawach międzykręgowych, mogą prowadzić do dysfunkcji biomechanicznych, a w rezultacie do odczuwania bólu. Dodatkowo istnieje silna korelacja między dolegliwościami bólowymi odcinka LS a układem trzewnym, co podkreśla potrzebę holistycznego podejścia w diagnostyce i leczeniu.

Układ trzewny enteryczny, ból krzyża przyczyna

Odcinek lędźwiowy kręgosłupa posiada bliskie połączenia z układem trzewnym poprzez nerwy ruchowe i czuciowe. Dysfunkcje kręgosłupa LS mogą prowadzić do zaburzeń czynnościowych w obrębie układu trawiennego, co może manifestować się bólami brzucha, zaburzeniami defekacji czy nietypowymi wzorcami oddawania moczu. Z kolei, zaburzenia funkcji jelit mogą wpływać na percepcję bólu kręgosłupa poprzez złożone mechanizmy neuroanatomiczne, co podkreśla znaczenie integracji opieki fizjoterapeutycznej i gastroenterologicznej.

Farmakoterapia a fizjoterapia ból lędźwiowy

Nasi pacjenci często stosują leki na swoje dolegliwości. Farmakoterapia odgrywa istotną rolę w walce z bólem kręgosłupa odcinka LS. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz leki przeciwbólowe mogą być skuteczne w złagodzeniu objawów bólowych, jednakże należy uwzględnić potencjalne skutki uboczne, w tym ich działanie na układ pokarmowy. Niektóre leki przeciwbólowe mogą wpływać na motorykę jelit, co może nasilać objawy dysfunkcji układu trawiennego. Dlatego też zindywidualizowane podejście do farmakoterapii, uwzględniające zarówno dolegliwości bólowe kręgosłupa, jak i potencjalne komplikacje jelitowe, jest kluczowe dla optymalnego zarządzania pacjentem. I co ważne, tabsy zawsze w asyście lekarza – nam nie wolno!

Ale to, co możemy zrobić oprócz kompleksowej, profesjonalnej terapii to zalecić pacjentowi solidną dawkę ruchu, spacer, nordic walking, basen. Idzie lato, ciepłe dni sprzyjają aktywności na świeżym powietrzu. Niech Twój pacjent się dotleni, będzie lepiej spał, odpocznie, spadnie napięcie układu autonomicznego, a jak jest ono ważną komponentą bólową, tłumaczyć Ci nie muszę. Prawidłowy instruktaż i higiena pracy z układem ruchu pacjenta to niezmiernie ważny element procesu terapeutycznego.

Wnioskiem z powyższego jest fakt, że diagnostyka fizjoterapeutyczna odgrywa kluczową rolę w różnicowaniu dolegliwości bólowych kręgosłupa odcinka LS. Współpraca między specjalistami fizjoterapeutami, chirurgami a gastroenterologami jest niezbędna dla optymalnego podejścia względem pacjenta z bólami kręgosłupa oraz zaburzeniami funkcji jelit. Uwzględnienie zarówno aspektów biomechanicznych, jak i neuroanatomicznych, wraz z zindywidualizowanym podejściem do farmakoterapii, umożliwia kompleksowe leczenie pacjenta, skupiające się nie tylko na złagodzeniu objawów bólowych, ale także na poprawie jego jakości życia.

Kategorie
fizjomaster

Witamina słońca – Kluczowy czynnik w zdrowiu ludzkiego organizmu

Witamina D, często określana jako „witamina słoneczna”, odgrywa fundamentalną rolę w utrzymaniu zdrowia i funkcjonowania ludzkiego organizmu. Nie tylko pełni istotną funkcję w utrzymaniu zdrowia układu kostnego, ale także wywiera wpływ na wiele innych aspektów zdrowia, włączając w to układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy, mózg oraz wiele innych narządów i funkcji ciała. W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się bliżej biochemii działania witaminy D, jej wpływowi na poszczególne narządy i funkcje organizmu oraz znaczeniu suplementacji dla zdrowia publicznego.

Metabolizm witaminy D

Witamina D występuje w dwóch głównych formach: ergokalcyferol (D2) i cholekalcyferol (D3). Ergokalcyferol pochodzi głównie z pożywienia roślinnego, takiego jak grzyby i rośliny strączkowe, podczas gdy cholekalcyferol jest produkowany w skórze w wyniku ekspozycji na promieniowanie UVB słoneczne. Po wchłonięciu do krwiobiegu witamina D jest przekształcana w formę aktywną, która jest metabolizowana w wątrobie do 25-hydroksywitaminy D [25(OH)D], a następnie w nerkach do 1,25-dihydroksywitaminy D [1,25(OH)2D], która jest biologicznie aktywną formą witaminy D.

Rola witaminy D – zdrowe kości

Najbardziej znaną funkcją witaminy D jest regulacja homeostazy wapniowej i fosforanowej, co jest kluczowe dla zdrowia układu kostnego. Biologicznie aktywna forma witaminy D, 1,25(OH)2D, stymuluje wchłanianie wapnia i fosforanów z przewodu pokarmowego, co z kolei wpływa na mineralizację kości. Niedobór witaminy D może prowadzić do zaburzeń kośćca, co może skutkować rozwojem osteomalacji u dorosłych i krzywicą u dzieci.

Wpływ witaminy D na układ immunologiczny

Oprócz swojej roli w zdrowiu układu kostnego witamina D wykazuje również istotne działanie immunomodulacyjne. Receptory dla witaminy D (VDR) są obecne na wielu komórkach immunologicznych, takich jak limfocyty T i B, monocytów oraz komórkach dendrytycznych. 1,25(OH)2D wykazuje zdolność do modulowania odpowiedzi immunologicznej poprzez regulację produkcji cytokin, hamowanie proliferacji limfocytów oraz stymulację różnicowania komórek immunologicznych. Dlatego niedobór witaminy D może być związany ze zwiększonym ryzykiem infekcji oraz rozwojem chorób autoimmunologicznych.

Witamina D a zdrowie serca i układu naczyniowego

W ostatnich latach coraz więcej badań sugeruje, że witamina D może mieć istotny wpływ na zdrowie serca i układu naczyniowego. Receptory dla witaminy D są obecne w mięśniu sercowym, komórkach śródbłonka naczyń krwionośnych oraz komórkach mięśni gładkich naczyń. 1,25(OH)2D wykazuje działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne oraz antyproliferacyjne, co może korzystnie wpływać na zdrowie serca i naczyń krwionośnych. Niedobór witaminy D został powiązany ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nadciśnienia tętniczego, miażdżycy oraz zwiększonej sztywności naczyń.

Wpływ witaminy D na funkcje neurologiczne

Coraz więcej dowodów wskazuje również na istotny wpływ witaminy D na funkcje neurologiczne. Receptory dla witaminy D są obecne w mózgu, a 1,25(OH)2D wykazuje działanie neuroprotekcyjne poprzez regulację ekspresji genów związanych z funkcją neuronalną, redukcję stresu oksydacyjnego oraz modulację odpowiedzi zapalnej. Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko wystąpienia schorzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy stwardnienie rozsiane.

Znaczenie suplementacji witaminy D

Wobec szerokiego spektrum funkcji witaminy D i powszechności niedoborów tej witaminy suplementacja witaminy D stała się tematem intensywnych badań i dyskusji w dziedzinie medycyny. Zalecane dzienne spożycie witaminy D może się różnić w zależności od wieku, płci, stanu zdrowia oraz ekspozycji na słońce. W przypadku osób z niedoborem witaminy D suplementacja może być konieczna, aby zapewnić odpowiednie stężenia 25(OH)D we krwi.

Witamina D pełni niezwykle istotną rolę w utrzymaniu zdrowia i funkcjonowania ludzkiego organizmu. Jej działanie wykracza daleko poza funkcje układu kostnego, obejmując regulację funkcji immunologicznych, sercowo-naczyniowych, neurologicznych oraz wiele innych. Wobec powszechności niedoborów witaminy D oraz jej potencjalnego wpływu na rozwój wielu chorób, zapewnienie odpowiedniego spożycia witaminy D jest kluczowym elementem strategii zapobiegania i leczenia wielu schorzeń. Dalsze badania są niezbędne, aby jeszcze lepiej zrozumieć kompleksowe działanie witaminy D oraz optymalne strategie suplementacji dla zdrowia publicznego.

Kategorie
fizjomaster

Wykorzystaj możliwości Rejestru Instytucji Szkoleniowych z Fizjomaster.com

Fizjoterapia i masaż to dziedziny, w których rozwój zawodowy i ciągłe doskonalenie są kluczowe dla osiągnięcia sukcesu. W dzisiejszym dynamicznym środowisku biznesowym, które podlega nieustannym zmianom i nowym wyzwaniom, ważne jest, aby profesjonaliści tacy jak pracownicy sektora opieki medycznej mieli nieograniczony dostęp do najnowszych metod i technik terapeutycznych. W tym kontekście, możliwości oferowane przez uzyskanie przez nas wpisu do RIS nabierają szczególnego znaczenia.

Polecane kursy Poznań – fizjoterapia Poznań

Fizjomaster.com, lider w dziedzinie szkoleń specjalistycznych dla fizjoterapeutów i masażystów, nie tylko zapewnia wysokiej jakości programy edukacyjne, ale wdraża idealne rozwiązanie w fizjoterapii polegające na pomocy w doborze odpowiednich szkoleń właśnie dla Ciebie. Wpisanie firmy Fizjomaster.com do RIS otwiera drzwi do szeregu korzyści, zarówno dla pracowników jak i pracodawców w sektorze rehabilitacyjnym.

Merytoryczne szkolenia w Poznaniu? A może profesjonalne szkolenia w Gorzowie? Działamy na terenie dwóch miast, Poznania i Gorzowa Wielkopolskiego, ale jeśli jesteś zainteresowany ofertą indywidualną dla Twojego zespołu – przyjedziemy. Zrealizujemy dla Ciebie wyczerpujące szkolenie, zapewniając stałe podnoszenie kwalifikacji.

Dostęp do finansowania – najlepsze wsparcie szkolenia Poznań

Jedną z kluczowych korzyści wpisu do RIS jest możliwość uzyskania dofinansowania szkoleń specjalistycznych dla fizjoterapeutów i masażystów. Dzięki temu, firmy i pracownicy mogą skorzystać z różnych programów wsparcia finansowego oferowanych przez instytucje publiczne, organizacje branżowe oraz fundacje. Jako uczestnik kursu wiedz, że decydujesz się na merytoryczne szkolenia, naszą perełką jest kurs suchego igłowania. Nie zwlekaj, chcesz zrobić z nami szkolenie? Świetna atmosfera i poszerzanie wiedzy gwarantowane.

Poznaj naszą ofertę na: Fizjomaster – Kursy i warsztaty

Zwiększ kompetencje pod okiem profesjonalistów – kursy Poznań

Wpis do Rejestru Instytucji Szkoleniowych zapewnia pewność, że nasze profesjonalne szkolenia są zgodne z najwyższymi standardami jakości. Cały nasz program szkoleniowy uzyskał odpowiedni status i akredytacje, a to z kolei przekłada się na podnoszenie kwalifikacji zawodowych fizjoterapeutów i masażystów w sprawdzonym miejscu. Sprzyjająca nauce atmosfera jest naszym priorytetem. Najlepsze szkolenia muszą się wyróżniać, zweryfikujemy Twoją wiedzę w postaci testu kompetencyjnego, potwierdzamy nabycie przez Ciebie umiejętności zawartych w programie danego szkolenia. Rozszerzanie wiedzy ma kluczowe znaczenie w zaspokajaniu potrzeb pacjentów i utrzymaniu własnej konkurencyjności na rynku pracy.

Rejestr Instytucji Szkoleniowych (RIS) – Nasz numer ewidencyjny to 2.30/00092/2024 

Wiarygodność i zaufanie – szkolenia Poznań

Wpis do RIS potwierdza reputację i wiarygodność firmy szkoleniowej. Posiądziesz ogrom wiedzy, odbywając wyczerpujące szkolenie przepełnione masą konkretów. Dla pracodawców poszukujących wysoko wykwalifikowanych pracowników oraz dla fizjoterapeutów i masażystów dążących do rozwinięcia swojej kariery ta forma akredytacji stanowi istotny czynnik decydujący o wyborze ścieżki rozwoju. Nowoczesny program szkoleniowy oparty o aktualne trendy, ale też najświeższą wiedzę to nasz niezaprzeczalny atut. Chcesz zapoznać się z opiniami na nasz temat? Śmiało, nie mamy się czego wstydzić, szkolenia prowadzą mili prowadzący: Agnieszka Mikołajczak i Krzysztof Rujna, dydaktycy akademiccy a przede wszystkim wieloletni praktycy. OPINIE KURSANTÓW i polecane kursy znajdziesz tutaj – Opinie naszych kursantów

Aleksandra cholewicka
Aleksandra cholewicka
20/05/2024
Świetne szkolenia, najlepsza kadra! Z całego serducha polecam i na pewno wrócę do Was na kolejne szkolenie:)
ALEKSANDRA KANIOWSKA
ALEKSANDRA KANIOWSKA
13/04/2024
Swietny kurs, potężna dawka wiedzy i cudowna atmosfera! Z czystym sumieniem POLECAM!
Anita Matusiak
Anita Matusiak
28/02/2024
Bardzo profesjonalne szkolenia. Polecam
Marcin Łęszczak
Marcin Łęszczak
28/02/2024
Świetna atmosfera i ogrom wiedzy. Zdecydowanie polecam!
Martyna Michniewicz
Martyna Michniewicz
28/02/2024
Najlepsze szkolenie na jakim byłam! Ogromna dawka wiedzy, dużo praktyki, mili prowadzący i świetna atmosfera. Teraz nic innego jak kłuć i trenować ❤️ Jeśli ktoś się waha z zapisaniem na szkolenia to nie radzę… żałować na pewno nie będziesz a wolne miejsca rozchodzą się jak ciepłe bułki
Weronika Poljanowska
Weronika Poljanowska
06/12/2023
Kurs z suchego igłowania był rewelacyjny, dwa dni dużej dawki wiedzy, jeszcze większej ilości praktyki, a wszystko pod okiem profesjonalistów. Bardzo polecam kursy pod opieką FIZJOMASTER 😊
Urszula Kołpa
Urszula Kołpa
03/12/2023
Dobrze przygotowane, merytoryczne szkolenia. Polecam! :)
Kasia Szewczyk
Kasia Szewczyk
31/10/2023
To już kolejny kurs w Fizjomaster :) polecam z całego serducha . Najlepsza dawka wiedzy na wysokim poziomie ! Polecam
Magdalena Nowak
Magdalena Nowak
30/10/2023
Szkolenie w mniejszym gronie jest atutem tego miejsca, super atmosfera i ogrom wiedzy podczas każdego szkolenia. Polecam z całego serca ❤️

Wpadaj po darmowe treści na blog fizjomaster

Fizjomaster – blog

Uzyskanie wpisu do RIS otwiera drzwi do szeregu korzyści dla kadr medycznych oraz pracodawców w sektorze rehabilitacyjnym. Stałe podnoszenie kwalifikacji jest wpisane w rozwój i doktrynę rozwoju w fizjoterapii. Dzięki możliwościom pozyskiwania dofinansowania ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego, podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz budowa reputacji są proste jak nigdy wcześniej. Fizjomaster.com staje się niezastąpionym źródłem wsparcia dla profesjonalistów dążących do osiągnięcia sukcesu w swojej dziedzinie jako rzetelny partner edukacyjny, oferując najlepsze szkolenie skrojone na miarę.

Kategorie
fizjomaster

Interstitium – rola macierzy

Na pewno pamiętacie jak kilka lat temu, ogłoszono znalezienie i odkrycie nowego narządu określonego mianem „Interstitium” , które naukowcy opisywali jako nowy i samodzielny organ. Jak się po jakimś czasie okazało to struktura przypominająca elastyczną sieć lub gąbkę, która wcześniej była znana jako macierz komórkowa. Jak to się stało, że doszło do takiego przeoczenia?

Za odkrycie interstitium odpowiadają naukowcy z NYU School of Medicine, University of Pennsylvania i Mount Sinai Beth Israel Medical Center. Okazało się, że w trakcie badania endoskopowego, gdzie szukano przerzutów nowotworowych, zauważono malutkie, puste, jakby zapadnięte przestrzenie w tkance…i taki był tego początek, a czemu nikt tego wcześniej nie widział ? 

Tkanka łączna do poprawki

I tu problematyczne okazały się zwłoki, badając i analizując martwe wycinki, cały płyn macierzy ulega odsączeniu, przez co tkanka się zapada, to też doprowadziło do zgubienia starego-nowego narządu w gąszczu tkanki łącznej. Specjaliści odpowiedzialni za odkrycie „interstitium” wykorzystali nowoczesną technologię, która pozwala obrazować żywe tkanki (endoskop połączony z laserem oświetlającym i czujnikami analizującymi odbite światło). Czym w takim razie jest odkryta macierz i jaką pełni funkcję? Składa się ona z połączonych włóknami kolagenowymi i elastynowymi malutkich przestrzeni wypełnionych płynem „interstycjalnym”. W macierzy zewnątrzkomórkowej włókna kolagenowe przeplatają się z klasą proteoglikanów zawierających węglowodany, które mogą być przymocowane do długiego szkieletu polisacharydowego. Macierz jest bezpośrednio połączona z komórkami, które otacza. Niektóre z kluczowych złączy to białka zwane integrynami, które są osadzone w błonie komórkowej. Białka w macierzy, takie jak cząsteczki fibronektyny, mogą działać jako mostki między integrynami i innymi białkami macierzy, takimi jak kolagen. Integryny zakotwiczają komórkę do macierzy, ponadto pomagają odbierać bodźce ze środowiska zewnętrznego otaczającego komórkę. Mogą wykryć chemiczne i mechaniczne sygnały z macierzy zewnątrzkomórkowej oraz aktywować szlaki sygnalizacyjne w odpowiedzi. 

Po co nam integryna?

Jest jednym z największych organów w ciele człowieka, znajduje się w skórze, wyściela przewód pokarmowy i jelita, oraz znaleziono je w osoczu. Jak się okazuje, pełni też szereg innych funkcji. Przede wszystkim dzięki swojej elastycznej budowie i amortyzującym właściwościom sprawia, że poszczególne tkanki nie rozrywają się pod wpływem pracy innych organów, ponadto w „kroplach” sieci płyn cały czas jest w ruchu, krąży, co ma swoje plusy i minusy, gdyż dopatruje się tutaj możliwości transferu komórek nowotworowych. Warto wspomnieć, że dopatruje się roli interstitium w procesach starzenia tkanki łącznej, odwodnienia tkankowego co osłabia ich trofikę, przez co sprzyja zmianom wytwórczym, przebudowie kolagenu oraz tworzeniu się stanów zapalnych. 

Czy przekłada się to odkrycie na codzienną praktykę, na pewno tak, jednakże śmiem twierdzić, że nieświadomie stymulujemy to organellum od lat. Taki to oto stary – nowy narząd namieszał w świecie nauki.

Kategorie
kurs

Rozwój w fizjoterapii

W kontekście dynamicznie rozwijającej się branży, jaką jest fizjoterapia, stałe podnoszenie kwalifikacji oraz poszerzanie wiedzy i umiejętności stanowi klucz do sukcesu każdego specjalisty. W odpowiedzi na pytanie dotyczące szkoleń i kursów, które oferują najlepsze wsparcie dla rozwoju kariery fizjoterapeuty, należy zwrócić uwagę na kilka aspektów, które determinują wartość edukacyjną oraz praktyczną danego programu szkoleniowego.

Rozwój kompetencji specjalistycznych

Pierwszym i fundamentalnym kierunkiem, w którym fizjoterapeuci powinni rozwijać swoje umiejętności, są kursy specjalistyczne skoncentrowane na konkretnych metodach terapii czy obszarach ciała. W naszej ofercie każdy znajdzie coś dla siebie, oferujemy szeroki dostęp do takich kursów, ale nie jesteśmy sami. 

Poznaj naszą ofertę Fizjomaster – Kursy i warsztaty

Rynek fizjoterapii, szkoleń dla fizjoterapeutów jest olbrzymi, istnieją liczne platformy edukacyjne oraz organizacje branżowe, gdzie można znaleźć szereg szkoleń z zakresu terapii manualnej, osteopatii, terapii tkanek miękkich, rehabilitacji sportowej, czy fizjoterapii neurologicznej. Ważne jest, aby wybierać te kursy, które są prowadzone przez doświadczonych specjalistów i które oferują bogaty program praktyczny, umożliwiający zdobycie i doskonalenie technik terapeutycznych.

Szkolenia z zakresu nowoczesnych technologii/ fizjoterapia narzędziowa

Drugi obszar, który zasługuje na szczególną uwagę, to szkolenia z zakresu stosowania nowoczesnych technologii w fizjoterapii. W erze szybkiego postępu technologicznego znajomość oraz umiejętność wykorzystania najnowszych urządzeń i aparatów medycznych staje się niezbędna. Praktycy często podkreślają znaczenie inwestowania w wiedzę związaną z innowacyjnymi rozwiązaniami, takimi jak elektroterapia, ultradźwięki, czy terapia laserowa. Szkolenia w tym zakresie nie tylko zwiększają konkurencyjność na rynku pracy, ale także umożliwiają świadczenie bardziej skutecznej i precyzyjnej opieki nad pacjentem.

Może wpadniesz na USG Kursy i warsztaty – USG w fizjoterapii

Rozwój umiejętności miękkich i zarządzanie gabinetem

Nie można również pominąć znaczenia kursów rozwijających umiejętności miękkie, które są kluczowe w pracy każdego fizjoterapeuty. Komunikacja z pacjentem, budowanie relacji, zarządzanie stresem czy efektywne planowanie pracy to kompetencje, które wpływają na jakość świadczonych usług. Szkolenia z zakresu zarządzania gabinetem, marketingu oraz budowania marki osobistej są pożądane przez branżę, co jest niezwykle ważne dla fizjoterapeutów prowadzących własną praktykę.

Certyfikaty i akredytacje

Wybierając kursy i szkolenia, warto również zwrócić uwagę na certyfikaty i akredytacje, które są ich wynikiem. Uczestnictwo w programach certyfikowanych przez renomowane instytucje gwarantuje nie tylko wysoki standard edukacji, ale także uznawanie zdobytych kwalifikacji na rynku pracy. Wykładowcy praktycy, profesjonaliści, instytucje wiarygodne, zweryfikowane przez niezależne instytucje to klucz do bycia zadowolonym.

Podsumowując, rozwój kariery w fizjoterapii wymaga nieustannego poszerzania wiedzy i umiejętności w różnorodnych obszarach. Inwestycja w kursy specjalistyczne, szkolenia z zakresu nowoczesnych technologii, rozwój umiejętności miękkich oraz zdobywanie certyfikowanych kwalifikacji stanowią fundamenty sukcesu zawodowego.

Kategorie
fizjomaster

Fizjoterapia zaburzeń czucia a funkcje skóry

Każdy z nas w swojej codziennej praktyce rozbiera pacjenta wzrokiem, rozkłada go na czynniki pierwsze, analizuje jego problemy, przeprowadzając wywiad, następnie wykonując badanie i terapię. W ciągłym biegu stosujemy przeróżne chwyty, metody, techniki i narzędzia niejednokrotnie zapominając o podstawie oddziaływania naszej terapii na pacjenta, a mianowicie na skórze i jej receptorach. 

Receptory bólowe?

Czego byśmy w codziennej praktyce nie zastosowali to chcąc nie chcąc pierwszy kontakt mamy zawsze ze skórą, niestety niejednokrotnie o tym zapominamy i pomijamy tak ważną rolę informacyjną i receptoralną, jaką pełni ona w naszej terapii. Dziś słów kilka o skórze, największym narządzie naszego ciała, dzięki swojej wielkości jest nośnikiem potężnej porcji informacji neurologicznej. Mechanoceptory, termoceptory, nocyceptory , nazwy skomplikowane, a to jedynie wolne zakończenia nerwowe w naszej wierzchnej warstwie naszej tkanki. Skóra pełni także kilka ważnych funkcji w naszym codziennym życiu, stoi na straży przed światem zewnętrznym – od drobnoustrojów zaczynając, na porozrzucanych podstępnie na podłodze zabawkach kończąc. Dzielnie broni nas też przed światłem słonecznym i stanowi barierę przed zimnem, pełni olbrzymią rolę w mechanizmie termoregulacji, bierze udział także w procesie wydzielniczym, usuwając mocznik, dzięki dostępowi do światła wytwarza także witaminę D3, która pełni rolę stymulanta naszej odporności. To oczywiście nie wszystko, ale warto pamiętać, że jest czymś więcej niż barierą w dotarciu do mięśni czy mistycznej powięzi. Jest coś jeszcze.

Czynność receptorów bólowych a projekcja ciała w układzie nerwowym.

Humunculus, czyli skórna projekcja somatosensoryczna układu nerwowego, pół miliona zakończeń nerwowych zatopionych w skórze ciągle, bez przerwy komunikuje się z centralą, stojąc na straży prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Poza tym, dotykiem przekazujemy też inne informacje, zbierane przez inne receptory – wibrację, nacisk i temperaturę. I znowu krążki Merckla, ciałko Meissnera czy ciałko Ruffiniego mają znaczenie, a subtelne różnice między odbieranymi przez nie informacjami tworzą dla Ciebie drogowskaz, za którym podążasz w terapii każdego dnia. A przy tym wszystkim musimy jeszcze pamiętać o psychologicznym aspekcie dotyku i jego wpływie na ciało pacjenta. 

Znasz podstawowe funkcje skóry?

Ochrona mechaniczna, tak zgadza się. Skóra ma różną grubość w różnych częściach ciała, co powoduje różny poziom ochrony. Przekonasz się o tym, dotykając swojej pachwiny, a następnie kolan. Musisz pamiętać, że jej warstwa zależna będzie od obciążeń, z którymi na co dzień przyjdzie się jej mierzyć. Ale to nie wszystko, skóra chroni nas również przed patogenami, dzięki rozbudowanej odpowiedzi immunologicznej zwalcza je już częściowo na swojej powierzchni, nie pozwalając się rozwinąć do poważniejszych form. Zawiera gruczoły łojowe, liczne naczynia krwionośne, gruczoły potowe i wiele innych elementów wyściełających. Odpowiada w dużej mierze za termoregulację, ochronę przed promieniowaniem ultrafioletowym oraz zabezpiecza nas przed szkodliwym działaniem chemicznym, co ma istotny wpływ na wygląd skóry właściwej.

Chcesz szybko ograniczyć ból u pacjenta? Kurs Igłoterapii będzie idealny Kursy i warsztaty – Suche igłowanie

Obecność receptorów bólowych a rodzaje zaburzeń czucia.

W codziennej praktyce dużo działamy na skórze, o której wspominaliśmy wcześniej. Teraz wyjaśnimy dokładnie, na czym polega rola zawartych w niej receptorów. Ogólna powierzchnia skóry jest tak duża, że samo głaskanie skóry może być potężnym bodźcem. Tkanka łączna tłuszczowa i tkanka podskórna są aktywne hormonalnie, także przez nacisk można pośrednio wpływać na ciało na tym poziomie. Budowa powięzi jest Ci mniej więcej znana. Nowoczesna technologia pozwoliła potwierdzić, że jest czymś znacznie więcej niż tylko cienką barierą przeszkadzającą chirurgowi w dostępie do kolejnych struktur. Okazało się, że jest bardzo ważną strukturą komunikacji i transmisji sił wewnątrz organizmu, organem propriocepcji, interocepcji i nocycepcji. Do najważniejszych receptorów należą: 

  • narząd ścięgnisty Golgiego

Występuje we wszystkich mięśniach szkieletowych naszego ciała, a dokładniej w miejscach przejść brzuśca mięśniowego w ścięgno oraz w torebkach stawowych i więzadłach. Mimo iż najbardziej aktywowane są w trakcie aktywnego rozciągania tkanki, badania naukowe potwierdzają, że również w wyniku intensywnej pracy biernej z mięśniem jesteśmy w stanie je stymulować. Fizjologiczną odpowiedzią autonomicznego układu nerwowego, a zarazem reakcją na terapię, będzie zmniejszenie tonusu mięśniowego i rozluźnienie co można poczuć palpacyjnie w trakcie terapii. 

A może masz ochotę na kurs z Anatomii Palpacyjnej Kursy i warsztaty – Anatomia palpacyjna

  • ciałko blaszkowate Paciniego

Występują we wszystkich mięśniach, stanowią rodzaj szybko adaptujących się, najbardziej skomplikowanych mechanoreceptorów, wrażliwych na nacisk i wibracje. Ciałka te przypominają małe, białe cebulki, różnią się wielkością, ale są wystarczająco duże, by móc dostrzec je „gołym okiem”. Zbudowane są z koncentrycznie ułożonych warstw fibroblastów, wypełnione są płynem, a w ich rdzeniach znajduje się pojedynczy, niezmielizowany akson i jego komórki Schwanna. U człowieka znajdują się w skórze właściwej (szczególnie palców, dłoni i stóp), w pobliżu stawów, w narządach płciowych (w prąciu, łechtaczce, przy cewce moczowej), spojówce, krezce i piersiach.

  • ciałka Rufinniego

Ciałka Ruffiniego to receptory dotyku odpowiedzialne za rozciąganie oraz odbieranie ciepła. Zmysł dotyku jest u człowieka powiązany ze skórą, w której występują receptory czucia. Ciałka Ruffiniego zbudowane są ze splotów niezmielinizowanych włókien nerwowych, zamkniętych w łącznotkankowej torebce. Rozmieszczone są w głębszych warstwach skóry nagiej i owłosionej. Reagują na zmiany temperatury wyższej od temperatury ciała człowieka. Ich charakterystyczną cechą jest powolne adaptowanie się do bodźców. Uważane są też za mechanoreceptory, ponieważ reagują na długotrwały, silny ucisk oraz rozciąganie, np. podczas otwierania dłoni i rozstawiania szeroko palców. U osób starszych większość ciałek Ruffiniego zanika. Swoją nazwę zawdzięczają włoskiemu histologowi i anatomowi – Angelo Ruffiniemu.

  • receptory śródmiąższowe

Włókna śródmiąższowe stanowią znaczną część całości włókien nerwów czuciowych naszego ciała. Ich wolne zakończenia nerwowe w dużej ilości znajdują się w tkance powięziowej. Kiedyś uważano, że pełnią rolę jedynie nocyreceptorów (receptory bólowe), aktualnie twierdzi się, że pełnią wiele innych ról (mechanoreceptorów i termoreceptorów) co powinno skupić naszą uwagę jako terapeutów. Wielu rzeczy na ich temat jeszcze nie wiadomo, ale w badaniach wykazują bardzo podobne właściwości do ciałek Rufinniego, a więc działają na czucie głębokie i zmysł kinestetyczny naszego ciała.

Jak widzisz, jesteś w stanie, a nawet powiedzielibyśmy, że niezależnie od rodzaju aplikowanego bodźca wpływasz na odbiór receptoralny, na pewno modulujesz ból u pacjenta. Ponadto działanie masażu, czy terapia masażu lodem oprócz dotyku przyniesie szereg korzyści ze względu na dodatkową stymulację termiczną, konsystencja aplikatora też wywrze określony wpływ. A może schrupiesz nasz kurs Kursy i warsztaty – Manipulacje i mobilizacje stawowe. A wszystko to wywoła mniejszy bądź większy stan zapalny, czy zawsze pożądany – zostawię to Twojej opinii.

Nie lekceważcie roli układu nerwowego w procesie fizjoterapii, jest on niepomijalny w codziennej pracy z pacjentem, a jego wpływ na jej efektywność jest niepodważalny. Obecność receptorów w tkance, z którą pracujemy, ma olbrzymie znaczenie, nie sądzisz?