fizjomaster@fizjomaster.com

fizjomaster blog

Kość piszczelowa – trzon

podcast_anatomia_w_5_minut_agnieszka_mikolajczak

Goleń, to ważna część naszej kończyny dolnej, zbudowana jest z dwóch długich kości: kości piszczelowej i strzałki. Te dwie kości łączą się ze sobą zarówno swoimi bliższymi, czyli górnymi, jak i dalszymi, czyli dolnymi, końcami. Co ciekawe, podobnie jak w przypadku kości przedramienia, kości goleni ograniczają między sobą szeroką przestrzeń, zwaną przestrzenią międzykostną goleni.

Kiedy przyjrzymy się bliżej tym dwóm kościom, zauważymy istotne różnice w ich budowie. Kość piszczelowa jest znacznie silniej zbudowana od strzałki. I nie bez powodu! To właśnie piszczel stanowi główny słup oporowy, który dźwiga całą masę naszego ciała. Jest to kluczowa informacja, ponieważ tylko kość piszczelowa łączy się stawowo z kością udową, tworząc jeden z najważniejszych stawów w naszym ciele – staw kolanowy. Strzałka, choć obecna, nie bierze bezpośredniego udziału w przenoszeniu obciążenia z uda na goleń. 

Jeden z najważniejszych to chyba jednak mocna nadinterpretacja z mojej strony. Wszystkie są równie ważne bo gdyby tak nie było to ewolucja dawno zrobiłaby już swoje i usunęła je z naszego ciała.

Idźmy dalej.

Zagłębimy się w szczegóły budowy kości piszczelowej.

Kość piszczelowa, znana również jako tibia, to największa kość podudzia i zarazem druga co do długości kość w całym naszym szkielecie, zaraz po kości udowej. Znajduje się po przyśrodkowej stronie goleni. Gdybyśmy zrobili jej przekrój poprzeczny, zobaczylibyśmy, że ma ona kształt trójkątny.

Przyjrzyjmy się jej kształtowi. W górnej części, tam gdzie bierze udział w tworzeniu stawu kolanowego, kość piszczelowa jest znacznie grubsza. Następnie, idąc w dół, zwęża się, by ku dołowi znów się poszerzyć, choć już nie tak bardzo jak u góry. Jak każda długa kość, piszczel składa się z głównej części, czyli trzonu, oraz dwóch końców: bliższego, czyli górnego, i dalszego, czyli dolnego.

Teraz przejdźmy do trzonu kości piszczelowej. Trzon ten posiada trzy wyraźne brzegi i trzy powierzchnie.

Zacznijmy od brzegu przedniego. Jest on najbardziej wydatny i z łatwością wyczuwalny pod skórą. Rozpoczyna się u góry, tuż pod kolanem, od tzw. guzowatości piszczeli, a następnie, w kształcie litery „S”, biegnie w dół aż do kostki przyśrodkowej. Jego ostra struktura w górnych dwóch trzecich częściach jest tak wyraźna, że w razie upadku może nawet dojść do przecięcia skóry od wewnątrz – to pokazuje, jak bardzo jest on eksponowany. Ku dołowi brzeg ten staje się bardziej gładki i zaokrąglony.

Kolejny jest brzeg przyśrodkowy. Ten brzeg jest generalnie gładki i zaokrąglony zarówno u góry, jak i u dołu. Jest bardziej wydatny jedynie w części środkowej trzonu.

Na koniec, mamy brzeg boczny, znany także jako brzeg międzykostny. Jest to cienki i bardzo wydatny brzeg, szczególnie w części środkowej. To właśnie do niego przyczepia się ważna struktura – błona międzykostna goleni.

Przejdźmy teraz do powierzchni trzonu kości piszczelowej.

Pierwszą z nich jest powierzchnia przyśrodkowa. Jest gładka, szersza u góry niż u dołu. W swojej górnej, przyśrodkowej części, tuż poniżej guzowatości piszczeli, jest przykryta ścięgnami kilku mięśni: krawieckiego, smukłego oraz półścięgnistego, które się tu przyczepiają. Co ważne, poza tym obszarem, cała powierzchnia przyśrodkowa kości piszczelowej leży bezpośrednio pod skórą, co czyni ją łatwo wyczuwalną.

Następnie mamy powierzchnię boczną. Jest ona węższa niż powierzchnia przyśrodkowa. W górnych dwóch trzecich częściach tworzy płytki rowek, do którego przyczepia się mięsień piszczelowy przedni. Dolna trzecia część jest bardziej gładka, lekko wypukła i stopniowo kieruje się ku przodowi.